kompleksowe badania słuchu
Badamy dzieci i dorosłych
Audiometria tonalna
(badanie subiektywne)
Celem badania jest ustalenie progu słuchu, tj. minimalnego natężenia dźwięku, które słyszy Pacjent. Wynikiem badania jest audiogram, na podstawie którego możliwe jest określenie wielkości ubytku słuchu.
Ze względu na konieczność współpracy osoby badanej podczas audiometrii tonalnej, wykonuje się je u dzieci powyżej 6 roku życia. U dzieci młodszych wykonuje się inne badania pediatryczne, zgodne z wiekiem rozwojowym. Badanie audiometrii tonalnej u dziecka powyżej 6 r.ż. jest badaniem diagnostycznym w przypadku podejrzenia niedosłuchu, zaburzeń koncentracji i uwagi słuchowej, terapii logopedycznej, jak również w przypadku kontrolnym po infekcjach lub zapaleniach ucha zewnętrznego lub środkowego, diagnostyki do oceny III migdałka gardłowego.
Podczas badania dźwięki prezentowane są za pomocą słuchawek powietrznych. Zadaniem osoby badanej jest naciśnięcie przycisku lub podniesienie ręki, gdy tylko usłyszy dźwięk. W ten sposób określany jest próg słyszalności. Wyznaczany jest on dla różnych częstotliwości, osobno dla prawego i lewego ucha.
Audiometria impedancyjna
(badanie obiektywne)
Badanie ma dużą wartość diagnostyczną przy diagnozie:
- płynów infekcyjnych w uchu środkowym,
- wysiękowego zapalenia ucha środkowego,
- przerostu migdałków gardłowych/ podniebiennych,
- dysfunkcji trąbki słuchowej,
- otosklerozy,
- przerwania łańcucha kosteczek słuchowych,
- porażenia nerwu twarzowego.
Badanie jest całkowicie nieinwazyjne i bezbolesne, jednak wymaga małej ruchliwości podczas wykonywania pomiaru. Polega na wprowadzeniu do ucha sondy, zakończonej dobraną do wielkości ucha nasadką.
Otoemisja akustyczna (OAE)
(badanie obiektywne)
Od 2002 roku jest w Polsce przesiewowym badaniem słuchu i wykonywana jest na oddziale noworodkowym każdemu dziecku w drugiej dobie życia.
Otoemisja jest odpowiedzią komórek słuchowych ślimaka na podany przez sondę impuls tonalny lub trzask. To nieinwazyjną, obiektywną i łatwą metodą oceny czynności ślimaka. Polega ona na rejestrowaniu odpowiedzi w częstotliwościach innych niż częstotliwość podawanego bodźca. Badanie polega na umieszczeniu w przewodzie słuchowym zewnętrznym sondy pomiarowej. Składa się ona z niewielkiego głośnika emitującego dźwięki i niewielkiego, bardzo czułego mikrofonu rejestrującego otoemisję. W momencie, gdy bodziec dźwiękowy biegnący z głośnika wprawia w ruch komórki słuchowe, te w wyniku owego ruchu wytwarzają wtórny dźwięk odbierany przez mikrofon. U noworodków i niemowląt badanie najlepiej wykonywać w śnie fizjologicznym (skraca to czas badania), ale nie jest to konieczne.
Rejestracja słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu (ABR, BERA)
Rejestracja słuchowych potencjałów wywołanych pnia mózgu to najpopularniejsze, nieinwazyjne badanie słuchu, z grupy badań obiektywnych. Badanie wykonuje się w celu określenia progu słyszenia pacjenta (stopień ubytku słuchu) oraz miejsca wystąpienia niedosłuchu (rodzaj niedosłuchu, np. odbiorczy, przewodzeniowy, mieszany).
Badanie wykonujemy:
- kiedy podejrzewany jest niedosłuch,
- u noworodków i niemowląt w celu diagnostycznym, w przypadku negatywnego wyniku badania słuchu przesiewowego,
- u dzieci małych, niewspółpracujących w badaniach słuchu w słuchawkach, (do 4-5 roku życia) w celu wykluczenia lub potwierdzenia wady słuchu, ● u dzieci, które nie wykształciły mowy do 3 roku życia lub później (dzieci w terapii neurologopedycznej, nie współpracujące w badaniach audiometrycznych),
- po podaniu leków ototoksycznych (np. gentamycyna, streptomycyna),
- u dzieci i osób niewspółpracujących przy tradycyjnych badaniach audiometrycznych (np. dzieci z niepełnosprawnością, dzieci ze stwierdzonym autyzmem, niepełnosprawnością intelektualną),
- w przypadku podejrzenia guza nerwu słuchowego,
- w przypadku podejrzenia symulacji głuchoty lub niedosłuchu.
Diagnoza APD
Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Stowarzyszenia Słuchu i Mowy ASHA, Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego ( APD) rozpoznaje się w przypadkach, w których co najmniej jedna z podstawowych wyższych funkcji słuchowych jest zaburzona. Do objawów zaburzeń przetwarzania słuchowego należą:
- trudności z rozumieniem dłuższych wypowiedzi,
- trudności w rozumieniu mowy w hałasie (zazwyczaj w sytuacji 1:1 nie ma takich problemów),
- trudności w lokalizacji źródła dźwięku,
- problemy z koncentracją (zazwyczaj krótki czas koncentracji),
- trudności w nauce czytania,
- nadwrażliwość słuchowa.
Podstawowe znaczenie dla skutecznej nauki i przyswajania wiedzy kanałem słuchowym mają wymienione wyższe umiejętności ( funkcje) słuchowe. Trudności w nauce, w pisaniu i czytaniu oraz częste współistniejące z nimi zaburzenia emocjonalne mogą wynikać z zaburzeń analizy dźwięków na poziomie centralnym.
Poniżej przedstawiono trzy najważniejsze z klinicznego punktu widzenia grupy wyższych funkcji słuchowych oraz testy przesiewowe pozwalające na ich ocenę (Jerger i Musiek, 2000).
- Prawidłowe procesy integracji i separacji informacji obuusznej – test rozdzielnouszny cyfrowy (ang.Dichotic Digit Test – DDT).
- Prawidłowe procesy analizy czasowej i percepcji kolejności dźwięków – test sekwencji częstotliwości(ang. Frequency Pattern Test – FPT), test różnicowania wysokości dźwięku (ang. Difference Limen for Frequency – DLF), oraz test rozdzielczości czasowej układu słuchowego (ang. Gap Detection Test – GDT).
- Prawidłowe rozumienie mowy utrudnionej (o zmniejszonej redundancji) – adaptacyjny test rozumienia mowy w szumie (ang. Adaptive Speech in Noise – ASPN).
Diagnozę ryzyka zaburzeń przetwarzania słuchowego możemy wykonać od 4 roku życia, u dzieci mówiących i współpracujących. Dla każdej grupy wiekowej określone zostały baterie testów odpowiednie do możliwości rozwojowych dziecka. W wieku 4-6 lat badania określają ryzyko wystąpienia zaburzeń APD. Od 7 roku życia możemy postawić diagnozę audiologiczną. W zależności od uzyskanego wyniku dla dziecka dobierana jest odpowiednia terapia słuchowa, mająca na celu zniwelować rozpoznane trudności dziecka. Konsultacja wyników wraz z ustaleniem planu terapii dziecka odbywa się od razu po wykonaniu badań diagnostycznych.
Audiometria zabawowa
Badanie jest wykonywane w słuchawkach lub w wolnym polu (oddzielnie dla ucha prawego i lewego) w formie zabawy, gdy dziecko usłyszy sygnał w słuchawce wykonuje określoną czynność, która wcześniej zostaje przedstawiona (np. buduje wieże z klocków, nakłada klocki na uchwyty, wrzuca zabawkę do pojemnika, naciska zwierzątko). Jest to badanie wymagające współpracy i dobrego kontaktu z dzieckiem, trwa około 20-50 minut.
Audiometria słowna
Audiogramy mowy (testy słowne) są sporządzane dla poszczególnych języków. Test ten pomaga lekarzowi lub protetykowi słuchu ocenić tzw. socjalną wydolność słuchu, a więc zdolność do komunikacji w życiu codziennym. Badanie przeprowadzane jest przy współpracy z Pacjentem i jest badaniem uzupełniającym diagnozę o rodzaju niedosłuchu oraz innych zaburzeń słuchowo- błędnikowych.
